e-Arşiv fatura ile e-Fatura farkı nedir? Küçük işletme için özet
Kısa cevap. e-Fatura ile e-Arşiv fatura aynı faturanın iki elektronik biçimidir; hangisinin düzenleneceğini alıcı belirler. Alıcı e-Fatura uygulamasına kayıtlıysa fatura e-Fatura, kayıtlı değilse (vergi mükellefi ya da tüketici) e-Arşiv fatura olarak düzenlenir. İkisi de kâğıt faturayla aynı hukuki niteliktedir. Kimin geçmek zorunda olduğunu Gelir İdaresi'nin 509 sıra numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği belirler. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.
Son güncelleme: 25 Ekim 2026. Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı: 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (güncel metin) (erişim 25 Ekim 2026). Bu yazı vergi danışmanlığı değildir.
Aynı fatura, iki biçim
Tebliğe göre e-Arşiv fatura yeni bir belge türü değildir; kâğıt ortamdaki faturayla aynı hukuki niteliğe sahiptir. e-Fatura da öyle. İkisi arasındaki ayrım karşı tarafın kim olduğuna bağlıdır:
| e-Fatura | e-Arşiv fatura | |
|---|---|---|
| Alıcı kim? | e-Fatura uygulamasına kayıtlı kullanıcı | e-Fatura'ya kayıtlı olmayan vergi mükellefi ya da vergi mükellefi olmayan kişi (tüketici) |
| Alıcıya nasıl ulaşır? | Yalnız elektronik ortamda | Alıcının talebine göre kâğıt ya da elektronik ortamda |
| Kim düzenler? | Tebliğdeki hadleri aşan ya da gönüllü geçen mükellef | e-Fatura mükellefleri ve Tebliğin saydığı diğer mükellefler |
| Nereden düzenlenir? | Gelir İdaresi'nin e-Belge portalı, izin almış özel entegratör ya da kendi bilgi işlem sistemi | |
Pratik sonuç: e-Fatura kullanıcısı olan bir işletme, aynı gün hem e-Fatura (kayıtlı bir firmaya) hem e-Arşiv fatura (bir tüketiciye) kesebilir. Hangisini keseceğini alıcının kayıt durumu seçtirir; alıcı kayıtlı mı diye vergi numarasıyla genellikle portalda ya da entegratörün ekranında sorgulanır.
Kimler e-Fatura'ya geçmek zorunda?
Tebliğin e-Fatura bölümü zorunlu grupları sayıyor. Küçük işletmeyi en çok ilgilendirenler:
- Brüt satış hasılatı (ya da satışlar ile gayrisafi iş hasılatı) 3 milyon lira ve üzeri olanlar (2022 ve sonraki hesap dönemleri).
- Kendi internet sitelerinde ya da pazar yeri gibi elektronik ortamlarda mal veya hizmet satışı yapanlar için hasılat sınırı 500 bin lira ve üzeri (2022 ve sonraki hesap dönemleri).
- SGK ile sözleşmesi olan sağlık hizmeti sunucuları, medikal malzeme ve ilaç tedarikçileri, eczaneler, optisyenlikler gibi gruplar.
- Gayrimenkul ya da motorlu taşıt alım satım ve kiralama işlemi yapanlar için ayrı hasılat sınırları.
Liste uzun ve değişiyor; Tebliğin son hâli 589 sıra numaralı değişiklikle (31 Aralık 2025'ten itibaren yürürlükte) güncellendi. Kendi sınıfınızı belirlerken Tebliğin e-Fatura bölümüne ve mali müşavirinize bakın. Hasılat hesabında "brüt satış hasılatı" hangi dönemin rakamı, hangi tarihte başvuru süresi doğar gibi ayrıntılar da Tebliğde.
e-Arşiv zorunluluğu: kâğıt fatura ne zaman sorun?
e-Fatura'ya geçmek zorunda olmayan ama e-Arşiv uygulamasına da dahil olmayan mükellefler için Tebliğ ayrı bir kural koyuyor:
- 2025 boyunca vergiler dahil toplam tutarı 3 bin lirayı aşan faturalar e-Arşiv fatura olarak düzenlenecek.
- 1 Ocak 2026'dan itibaren tutara bakılmaksızın e-Arşiv fatura düzenlenmesi gerekiyor.
- Ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükellefler ile işletme hesabı esasına göre defter tutanlar için bu geçiş bir yıl sonraya bırakılmış: 2026 boyunca 3 bin lirayı aşan faturalar, 1 Ocak 2027'den itibaren ise tutara bakılmaksızın.
- Bu faturalar Gelir İdaresi'nin e-Belge portalı ya da izin almış özel entegratör üzerinden düzenlenir.
- Tebliğdeki istisnai durumlar (V.7 ve VIII numaralı bölümler) ayrıca geçerli.
Zorunlu olduğu hâlde kâğıt fatura kesilirse Tebliğ, Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesindeki cezai hükmün kâğıt fatura başına ayrı ayrı uygulanacağını yazıyor (nihai tüketici dışındaki vergi mükellefi alıcı için, hem düzenleyene hem alana). Gelir İdaresi ayrıca riskli ya da vergiye uyumu düşük gördüğü mükellefe, en az 3 ay süre vererek yazılı bildirimle e-Arşiv'e geçme zorunluluğu getirebilir.
Küçük işletme için sıra
- Durumunuzu netleştirin: gelir vergisi mükellefiyet türünüz (basit usul, işletme hesabı, bilanço) ve geçen yılki brüt satış hasılatınız. Mali müşaviriniz bunu bilir.
- Yöntemi seçin: Gelir İdaresi'nin portalı, özel entegratör ya da kendi sisteminiz. Entegratörlerin bir kısmı muhasebe ve stok programıyla birlikte gelir; ücret koşulları değişir, tekliflerini karşılaştırın.
- Müşteri bilgisini toplayın: Tebliğe göre e-Arşiv faturada düzenleme tarihi ve belge numarası, sizin unvan ve vergi bilgileriniz, müşterinin adı ya da unvanı ile (varsa) vergi dairesi ve vergi kimlik numarası, malın ya da işin cinsi, miktarı, fiyatı, vergi türü, oranı ve tutarı bulunmalı. Firma adına fatura isteyen müşteriden unvan ve vergi numarasını, faturayı elektronik alacak olandan e-posta adresini satış anında alın.
- Fatura teslimini kararlaştırın: Tebliğe göre e-Arşiv fatura alıcı isterse kâğıt çıktı, istemezse elektronik olarak iletilebiliyor. Faturanın e-posta ya da SMS ile gitmesini müşteriye kayıt anında söyleyin.
- İki yıl sonrasını da düşünün: basit usul ya da işletme hesabı mükellefiyseniz 2027 geçişi için entegratör seçimini 2026 içinde yapın.
Müşteriler faturayı sorduğunda
"Faturamı ne zaman alırım?" ve "Firma adına fatura kesilir mi?" soruları WhatsApp ve Instagram'dan en sık gelen sorulardandır. Cevabı bir kez yazıp kayıt altında tutun: hangi bilgiyi istiyorsunuz (unvan, vergi numarası, e-posta), fatura ne zaman ve nereye gönderiliyor. Agenta Ön Büro bu tür tekrar eden soruyu işletmenin yüklediği bilgiyle cevaplar; fatura düzenlemez ve mali ya da hukuki tavsiye vermez. 14 gün ücretsiz deneyin →
Sık sorulan sorular
e-Fatura ile e-Arşiv fatura arasındaki fark nedir?
Fark alıcıya göre belirlenir. Alıcı e-Fatura uygulamasına kayıtlı bir kullanıcıysa fatura e-Fatura olarak, kayıtlı değilse (vergi mükellefi ya da tüketici) e-Arşiv fatura olarak düzenlenir. İkisi de kâğıt faturayla aynı hukuki niteliğe sahiptir.
Kâğıt fatura kesmek yasak mı?
Zorunlu olduğu hâlde kâğıt fatura kesmek, Tebliğe göre Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesindeki cezai hükmün uygulanmasına yol açar. Zorunlu olup olmadığınız mükellefiyet türünüze, hasılatınıza ve tarihe bağlıdır; mali müşavirinize danışın.
e-Arşiv fatura için e-Fatura mükellefi olmak gerekir mi?
Tebliğe göre e-Arşiv uygulamasına gönüllü katılmak isteyen mükellefin e-Fatura uygulamasına da dahil olması gerekiyor. Zorunlu e-Arşiv düzenlemesi kapsamındaki mükellefler ise faturalarını Gelir İdaresi'nin portalı ya da özel entegratör üzerinden düzenleyebiliyor.
2026'da e-Arşiv fatura tutar sınırı var mı?
Tebliğe göre e-Arşiv'e dahil olmayan mükellefler için tutar sınırı 1 Ocak 2026'dan itibaren kalktı. Basit usulde olanlar ile işletme hesabı esasına göre defter tutanlar için bu tarih 1 Ocak 2027; o güne kadar vergiler dahil 3 bin lirayı aşan faturalar e-Arşiv olmalı.
Pazar yerinde satış yapan bir esnaf e-Fatura'ya geçmek zorunda mı?
Tebliğ, internet sitelerinde ve diğer elektronik ortamlarda satış yapan mükellefler için brüt satış hasılatı sınırını 500 bin lira olarak belirliyor (2022 ve sonraki hesap dönemleri). Sınırı aşıp aşmadığınızı mali müşavirinizle kontrol edin.
Kaynaklar
- Gelir İdaresi Başkanlığı: 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği (güncel metin) — IV.1.4, IV.2, IV.2.4.3 bölümleri
- Gelir İdaresi Başkanlığı: e-Belge portalı